Chở quá tải là vi phạm phổ biến của tài xế xe tải tại Việt Nam — gây hư hỏng đường, mất an toàn, và là nguyên nhân ~15% tai nạn nghiêm trọng. Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP hiệu lực 1/1/2025, mức phạt chở quá tải đã tăng gấp 2-3 lần so với NĐ 100/2019, đặc biệt với xe quá tải trên 50%.
1. Cách tính % quá tải
Công thức: (Khối lượng thực tế − Khối lượng cho phép) / Khối lượng cho phép × 100%
Ví dụ: Xe có giấy phép chở 10 tấn, thực tế chở 14 tấn:
(14 − 10) / 10 × 100% = 40% quá tải
2. Mức phạt theo NĐ 168/2024 (xe ô tô tải)
| % Quá tải | Phạt tài xế | Phạt chủ xe | Hình phạt bổ sung |
|---|---|---|---|
| 10-20% | 2.000.000 – 3.000.000 đ | 4.000.000 – 6.000.000 đ | — |
| 20-50% | 4.000.000 – 6.000.000 đ | 8.000.000 – 12.000.000 đ | Tước GPLX 1-3 tháng |
| 50-100% | 13.000.000 – 15.000.000 đ | 26.000.000 – 30.000.000 đ | Tước GPLX 3-5 tháng |
| Trên 100% | 32.000.000 – 40.000.000 đ | 64.000.000 – 80.000.000 đ | Tước GPLX 5-7 tháng + buộc tháo bớt hàng |
3. Cả tài xế và chủ xe đều bị phạt
Đặc điểm của NĐ 168/2024: chủ xe bị phạt gấp 2 lần tài xế. Lý do: chủ xe có trách nhiệm kiểm tra tải trọng trước khi giao xe.
Ví dụ thực tế (Q1/2026): Công ty vận tải T tại Đồng Nai bị phạt 30 triệu (chủ xe) + tài xế 15 triệu = tổng 45 triệu/lượt vi phạm với 1 xe quá tải 75%.
4. Trạm cân kiểm tra tải trọng
Tính đến T4/2026, cả nước có ~150 trạm cân kiểm tra cố định + ~80 cân di động trên các quốc lộ chính. Quy trình:
- Xe tải qua trạm cân tự động → đo trọng lượng
- Nếu vượt cho phép → CSGT yêu cầu vào lề kiểm tra
- Cân lại bằng cân chuẩn → lập biên bản nếu xác nhận vi phạm
- Buộc tháo bớt hàng tại chỗ (nếu quá tải >50%) trước khi cho đi tiếp
5. Hậu quả ngoài tiền phạt
- Hỏng xe nhanh: hộp số, lốp, phanh, khung gầm mòn 2-3 lần nhanh hơn
- Tăng tiêu hao nhiên liệu: 15-30%
- Bảo hiểm từ chối bồi thường nếu tai nạn xảy ra khi xe quá tải
- Mất uy tín doanh nghiệp: vi phạm nhiều có thể bị cấm hoạt động vận tải
6. Câu hỏi thường gặp
Xe gắn cần cẩu trọng tải nhỏ thì sao?
Tính theo trọng tải tổng (kể cả thiết bị gắn thêm). Nếu cần cẩu khiến tổng tải vượt giới hạn đăng ký → vẫn vi phạm.
Xe chở hàng quá khổ (cao, dài) bị phạt thế nào?
Khác với quá tải. Quá khổ phạt riêng theo NĐ 168/2024: 6-8 triệu (chiều cao); 4-6 triệu (chiều dài, rộng).
Có thể xin giấy phép chở quá tải tạm thời không?
Có. Sở GTVT cấp giấy phép vận chuyển hàng quá tải/quá khổ cho lô hàng cụ thể (vd: cẩu công trình, máy biến áp). Lệ phí 500k-2tr/lô.
Tài xế bị phạt có quyền đòi bồi thường từ chủ xe không?
Theo Bộ luật Lao động: nếu chủ xe ép tài xế chở quá tải, tài xế có quyền từ chối + tố giác. Nếu đã chở do bị ép, có thể đòi chủ xe hoàn trả tiền phạt.
Bài liên quan
Case study từ trung tâm: Anh Nghĩa (44 tuổi, chủ xe tải) — Bị phạt 12 triệu cho 1 chuyến hàng quá tải 25%
Anh Nghĩa lái xe tải 5 tấn chở vật liệu xây dựng. Một chuyến anh chở 6.25 tấn — quá tải 25%. Trạm cân phát hiện, phạt 12 triệu + tước GPLX 3 tháng. Anh mất 1 quý lợi nhuận chỉ vì 1 chuyến.
Bài học: quá tải 10% đã bị phạt — 30% trở lên là phạt rất nặng. Tài xế cần cân hàng trước khi xuất bến, không tin cảm tính.
Góc nhìn thầy: Cách tính % quá tải đúng chuẩn
Công thức: (Khối lượng chở thực – Khối lượng cho phép chở) ÷ Khối lượng cho phép × 100%
Ví dụ xe 5 tấn chở 6.25 tấn: (6.25 – 5) / 5 × 100% = 25%.
Cập nhật Tháng 5/2026: Mức phạt quá tải theo Nghị định mới
- Quá tải 10–30%: Phạt 4–6 triệu + tước GPLX 1–3 tháng.
- Quá tải 30–50%: Phạt 8–12 triệu + tước GPLX 2–4 tháng.
- Quá tải 50–100%: Phạt 13–17 triệu + tước GPLX 3–5 tháng.
- Quá tải >100%: Phạt 18–25 triệu + tước GPLX 5–7 tháng.
Cập nhật tháng 5/2026.
